Đục thủy tinh thể là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực và mù lòa có thể điều trị được. Tuy nhiên, nhiều người thường cho rằng tình trạng mắt mờ dần là biểu hiện hiển nhiên của tuổi tác nên chấp nhận “sống chung” với thị lực kém mà không đi khám. Hy vọng qua bài viết sau, quý khách hàng có thể hiểu rõ bản chất cùng những dấu hiệu nhận biết sớm căn bệnh này.

Đục thủy tinh thể là bệnh gì? Phân biệt cườm khô và cườm nước

Bản chất của thủy tinh thể và hiện tượng mờ đục

Thủy tinh thể là một thấu kính trong suốt nằm ở vị trí phía sau mống mắt. Nhờ đặc tính trong suốt, thủy tinh thể giúp tiếp nhận ánh sáng từ bên ngoài và hội tụ lên võng mạc để chúng ta nhìn rõ hình ảnh. Trong quá trình lão hóa hoặc do một số nguyên nhân khác, thủy tinh thể bị thoái hóa, mất dần tính trong suốt và trở nên mờ đục, cản trở ánh sáng đi vào mắt. Tình trạng này được gọi là bệnh đục thủy tinh thể.

Cườm khô khác gì với cườm nước?

Trong dân gian, đục thủy tinh thể còn được gọi là “cườm khô”. Người bệnh cần phân biệt rõ tên gọi này với “cườm nước”, vốn là bệnh glôcôm – một bệnh về mắt hoàn toàn khác liên quan đến tình trạng tăng áp lực trong mắt và tổn thương thần kinh thị giác.

Thực trạng bệnh đục thủy tinh thể tại Việt Nam và trên thế giới

Theo thống kê gần nhất của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO),  trong 5 nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực nhìn xa và dẫn tới mù lòa, đục thủy tinh thể đứng ở vị trí hàng đầu.

• Trên toàn thế giới: Ghi nhận khoảng 94 triệu người bị suy giảm thị lực nghiêm trọng hoặc mù lòa do đục thủy tinh thể chưa được điều trị.
• Tại Việt Nam: Ước tính có khoảng 1,4 triệu người đang sống trong tình trạng suy giảm thị lực nặng do bệnh này mà chưa được can thiệp.
• Khả năng phục hồi: Theo định nghĩa chuyên môn, mức thị lực dưới 1/10 (khoảng 0,05 ở khoảng cách 5 m) được xếp vào nhóm mù lòa. Tuy nhiên, khác với nhiều bệnh về mắt khó hồi phục, đục thủy tinh thể hoàn toàn có thể điều trị giúp người bệnh lấy lại thị lực.

Thăm khám mắt định kỳ tại Chuyên khoa Mắt giúp phát hiện sớm bệnh đục thủy tinh thể ngay từ giai đoạn đầu.

Triệu chứng đục thủy tinh thể từ giai đoạn nhẹ đến tiến triển

Ở người bệnh đục thủy tinh thể, triệu chứng giai đoạn đầu là mức độ đục còn nhẹ, diễn tiến từ từ theo thời gian. Người bệnh nên chủ động đi khám khi nhận thấy các biểu hiện sau:

• Nhìn mờ tăng dần: Cảm giác hình ảnh mờ nhòe như đang nhìn qua một màn sương mỏng.
• Nhạt màu và ngả vàng: Màu sắc sự vật không còn tươi sáng, cảm giác tông màu bị xỉn hoặc ngả sang sắc vàng.
• Chói sáng khi gặp ánh nắng hoặc đèn xe: Người bệnh dễ bị lóa mắt, khó chịu khi đi ra ngoài trời nắng hoặc lái xe vào ban đêm.
• Song thị một mắt: Hiện tượng nhìn một vật thành hai bóng mờ trên cùng một bên mắt (ít gặp hơn nhưng có giá trị gợi ý bệnh).
• Thay đổi khúc xạ bất thường ở người lớn tuổi: Người lớn tuổi vốn bị lão thị (nhìn gần mờ) đột nhiên thấy mình tăng độ cận, có thể đọc chữ gần rõ hơn mà không cần kính lão. Đây là dấu hiệu báo hiệu thủy tinh thể đang bắt đầu đục vùng nhân.

Đục thủy tinh thể có nguy hiểm không nếu để lâu không điều trị?

Nhiều người bệnh đục thủy tinh thể giai đoạn đầu chần chừ không điều trị. Việc để thủy tinh thể đục quá nặng có thể dẫn đến nhiều nguy cơ cho sức khỏe và đôi mắt:

• Tăng nguy cơ té ngã: Thị lực kém gây cản trở sinh hoạt hàng ngày, đặc biệt dễ khiến người cao tuổi vấp ngã, chấn thương.
• Gây tăng nhãn áp (cườm nước): Thủy tinh thể đục lâu ngày có thể phồng lên và tăng kích thước, chèn ép cấu trúc xung quanh làm hẹp đường thoát thủy dịch trong mắt, dẫn đến tăng nhãn áp.
• Viêm nội nhãn: Một số trường hợp thủy tinh thể đục quá chín có thể phóng thích chất nhân ra ngoài, gây phản ứng viêm nội nhãn nghiêm trọng.
• Gây khó khăn cho phẫu thuật: Khi nhân thủy tinh thể đục quá cứng, ca phẫu thuật sau đó sẽ phức tạp hơn và tăng nguy cơ biến chứng so với việc mổ ở thời điểm hợp lý.

Bác sĩ Chuyên khoa Mắt, Bệnh viện Đa khoa An Sinh kiểm tra đáy mắt và đánh giá mức độ đục thủy tinh thể cho người bệnh.

Câu hỏi thường gặp về bệnh đục thủy tinh thể (FAQ)

Bệnh đục thủy tinh thể có lây từ mắt này sang mắt kia hay lây sang người khác không?Không. Đục thủy tinh thể là quá trình thoái hóa, biến tính protein bên trong thủy tinh thể chứ không phải bệnh truyền nhiễm, do đó không lây qua tiếp xúc hay từ mắt này sang mắt kia.

Đục thủy tinh thể giai đoạn nhẹ có tự khỏi hoặc đeo kính cho sáng hẳn lại không?Khi thủy tinh thể đã bắt đầu mờ đục, hiện không có thuốc hay phương pháp tự nhiên nào làm trong trở lại. Ở giai đoạn nhẹ, nếu đổi độ kính vẫn hỗ trợ sinh hoạt tốt, bác sĩ sẽ chỉ định đeo kính phù hợp và theo dõi định kỳ trước khi cân nhắc phẫu thuật.

Đục thủy tinh thể là bệnh phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và điều trị hiệu quả nếu được chẩn đoán kịp thời. Người bệnh không nên xem việc mắt mờ là chuyện tất yếu của tuổi già mà hãy chủ động thăm khám Chuyên khoa Mắt định kỳ để bảo vệ thị lực.

Nguồn tham khảo:

1. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Báo cáo về thị lực và các nguyên nhân gây mù lòa.
2. Chương trình tọa đàm “Trò chuyện cùng Bác sĩ” – Chủ đề: Phẫu thuật đục thủy tinh thể và những băn khoăn thường gặp, Bệnh viện Đa khoa An Sinh