Khi được chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường, câu hỏi đầu tiên của rất nhiều người bệnh là: “Bác sĩ ơi, bị tiểu đường có ăn cơm được không? Có được ăn trái cây không?”. Nỗi lo đường huyết tăng vọt khiến nhiều người cắt bỏ toàn bộ tinh bột trong bữa ăn, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, suy nhược cơ thể, hạ đường huyết hoặc rối loạn chuyển hóa chất béo. Vậy chế độ ăn uống cho người bệnh đái tháo đường như thế nào mới chuẩn?

TS.BS Nguyễn Thế ThànhKhoa Khám bệnh

Bị tiểu đường có ăn cơm được không?

Bị tiểu đường có thể ăn cơm với khẩu phần phù hợp, dưới sự tư vấn của bác sĩ. Não bộ và hồng cầu của con người sử dụng glucose làm nguồn năng lượng chính. Việc cắt giảm hoàn toàn tinh bột (cơm, bún, phở, bánh mì) sẽ khiến cơ thể rơi vào trạng thái thiếu hụt năng lượng, teo cơ, suy kiệt và tăng nguy cơ nhiễm toan ceton. Điều quan trọng là ăn đúng lượng, đúng loại tinh bột và biết cách phối hợp thực phẩm.

Quy tắc đĩa thức ăn chuẩn y khoa giúp kiểm soát đường huyết sau ăn

Hiệp hội Đái tháo đường khuyến nghị người bệnh áp dụng Quy tắc đĩa thức ăn (Plate Method) với đường kính đĩa khoảng 20 – 22 cm:

• 1/2 đĩa là rau củ không chứa tinh bột: Các loại rau xanh luộc, súp lơ, dưa chuột, bí đao… giàu chất xơ giúp làm chậm hấp thu đường vào máu.
• 1/4 đĩa là chất đạm (Protein): Thịt nạc, ức gà, cá tươi, đậu phụ, trứng…
• 1/4 đĩa là tinh bột hấp thu chậm (Carbohydrate phức hợp): Gạo lứt, yến mạch, khoai lang, hoặc 1 chén cơm vơi.

Bác sĩ chuyên khoa Bệnh viện Đa khoa An Sinh tư vấn và thăm khám sức khỏe toàn diện cho người bệnh đái tháo đường.

Người bệnh tiểu đường nên ăn và tránh những loại trái cây nào?

Về trái cây, người bệnh đái tháo đường hoàn toàn có thể ăn trái cây tươi mỗi ngày vì chúng cung cấp vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa thiết yếu. Tuy nhiên, cần chọn các loại trái cây có chỉ số đường huyết (GI) thấp và tải lượng đường (GL) thấp:

• Nên ăn: Ổi, bơ, dâu tây, việt quất, bưởi, cam nguyên múi, táo, lê xanh (mỗi lần khoảng 100 – 150g, ăn xa bữa chính).
• Nên hạn chế tối đa: Sầu riêng, mít, nhãn, vải, xoài chín ngọt, nho khô, trái cây sấy ngào đường… vì chúng làm tăng vọt đường huyết.

Xét nghiệm và chẩn đoán định kỳ giúp người bệnh phát hiện sớm biến chứng, bảo vệ chất lượng cuộc sống lâu dài.

Tư vấn dinh dưỡng chuyên sâu cho người đái tháo đường tại Bệnh viện An Sinh

Bệnh viện Đa khoa An Sinh là địa chỉ tin cậy được đông đảo người bệnh đái tháo đường và gia đình lựa chọn đồng hành thăm khám:

• Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm: Trực tiếp thăm khám, tư vấn cá thể hóa phác đồ dùng thuốc, chế độ dinh dưỡng và lối sống phù hợp với từng bệnh nhân.
• Hệ thống xét nghiệm đạt chuẩn quốc tế: Đầy đủ các kỹ thuật xét nghiệm sinh hóa tự động (HbA1c, Microalbumin niệu, eGFR), soi đáy mắt và chẩn đoán hình ảnh hiện đại trả kết quả chính xác, nhanh chóng trong ngày.
• Chăm sóc toàn diện, tận tâm: Đồng hành dài hạn cùng người bệnh, hướng dẫn kỹ năng theo dõi đường huyết tại nhà và tầm soát phòng ngừa đa biến chứng.

Câu hỏi thường gặp về dinh dưỡng cho người tiểu đường (FAQ)

Tôi có thể uống nước ép cam, nước ép bưởi thay vì ăn nguyên quả không?Không nên. Khi ép lấy nước, toàn bộ chất xơ hòa tan bị loại bỏ khiến đường fructose hấp thu cực nhanh vào máu. Hãy ăn trái cây nguyên múi, nguyên múi để tận dụng chất xơ làm chậm hấp thu đường.Mỗi bữa ăn tôi nên ăn bao nhiêu bát cơm là phù hợp?Tùy thuộc vào mức độ lao động và cân nặng, người bệnh trưởng thành trung bình nên ăn từ 1/2 đến 1 bát cơm mỗi bữa chính, kết hợp ăn rau xanh trước để tạo cảm giác no và giảm hấp thu đường.

Bài viết đã giải đáp câu hỏi “bị tiểu đường có ăn cơm được không?”. Chế độ dinh dưỡng của người bệnh đái tháo đường không phải là ăn kiêng kham khổ, mà là một chế độ ăn cân đối, lành mạnh, có thể duy trì suốt đời cùng với gia đình.