Nhiều người có tâm lý hoang mang khi trong gia đình có bố, mẹ hoặc người thân mắc bệnh đái tháo đường (tiểu đường). Trong đó, tiểu đường típ 2 là bệnh có tính chất di truyền gia đình kết hợp mật thiết với yếu tố môi trường và lối sống. Vậy bố mẹ bị tiểu đường con cái nên tầm soát không và cần chủ động đi khám từ độ tuổi nào?

TS.BS.CKII Nguyễn Thanh PhongTrưởng khoa Khám bệnh

Đái tháo đường có di truyền không? Tỷ lệ con cái mắc bệnh là bao nhiêu?

Các nghiên cứu dịch tễ học khẳng định tiểu đường típ 2 có yếu tố gia đình rất rõ rệt. Nếu một trong hai người (bố hoặc mẹ) mắc đái tháo đường, con cái có nguy cơ mắc bệnh từ 30%-40%. Nếu cả bố và mẹ đều mắc bệnh, nguy cơ người con mắc bệnh có thể lên đến 50%-70%. Tuy nhiên, gene chỉ tạo ra cơ địa nhạy cảm, chính chế độ ăn thừa năng lượng, ít vận động mới là “mồi lửa” kích hoạt bệnh bùng phát.

Bố mẹ bị tiểu đường con cái nên tầm soát từ khi nào?

Theo hướng dẫn của Hiệp hội Đái tháo đường, người bình thường không có yếu tố nguy cơ nên bắt đầu tầm soát đái tháo đường định kỳ từ 45 tuổi. Nhưng nếu trong gia đình có bố hoặc mẹ mắc bệnh (yếu tố nguy cơ trực hệ), bạn nên đi tầm soát sớm hơn, mốc khuyến nghị là từ 35-40 tuổi, thậm chí từ tuổi 25-30 nếu có thêm các yếu tố nguy cơ khác.

Xét nghiệm HbA1c đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát đái tháo đường, cũng như chẩn đoán tiền đái tháo đường.

Đối tượng nguy cơ nào cần đi xét nghiệm ngay?

Nếu bố mẹ bị tiểu đường con cái nên tầm soát, đặc biệt đối với các trường hợp sau:

• Người thừa cân, béo phì (BMI ≥ 23 đối với người châu Á) hoặc vòng eo lớn (nam ≥ 90cm, nữ ≥ 80cm).
• Người ít vận động thể lực, làm việc văn phòng ngồi nhiều.
• Phụ nữ có tiền sử đái tháo đường thai kỳ hoặc sinh con nặng trên 4 kg.
• Người có bệnh tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu (triglyceride cao, HDL-cholesterol thấp).

Xét nghiệm và chẩn đoán định kỳ giúp người bệnh phát hiện sớm biến chứng, bảo vệ chất lượng cuộc sống lâu dài.

Gói khám tầm soát chuyển hóa & đái tháo đường tại Bệnh viện An Sinh

Bệnh viện Đa khoa An Sinh là địa chỉ tin cậy được đông đảo người bệnh đái tháo đường và gia đình lựa chọn đồng hành thăm khám:

• Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm: Trực tiếp thăm khám, tư vấn cá thể hóa phác đồ dùng thuốc, chế độ dinh dưỡng và lối sống phù hợp với từng bệnh nhân.
• Hệ thống xét nghiệm đạt chuẩn quốc tế: Đầy đủ các kỹ thuật xét nghiệm sinh hóa tự động (HbA1c, Microalbumin niệu, eGFR), soi đáy mắt và chẩn đoán hình ảnh hiện đại trả kết quả chính xác, nhanh chóng trong ngày.
• Chăm sóc toàn diện, tận tâm: Đồng hành dài hạn cùng người bệnh, hướng dẫn kỹ năng theo dõi đường huyết tại nhà và tầm soát phòng ngừa đa biến chứng.

Câu hỏi thường gặp về di truyền tiểu đường (FAQ)

Tôi 28 tuổi, mẹ bị tiểu đường nhưng cơ thể tôi rất khỏe mạnh thì có cần xét nghiệm không?Bố mẹ bị tiểu đường con cái nên tầm soát, bao gồm làm xét nghiệm đường huyết đói và HbA1c ít nhất 1 năm/lần khi đi khám sức khỏe định kỳ, vì đái tháo đường giai đoạn sớm hoàn toàn không gây ra bất kỳ triệu chứng mệt mỏi nào.Nếu bố mẹ bị tiểu đường thì con cái có cách nào phòng ngừa không bị mắc bệnh không?Hoàn toàn có thể. Nghiên cứu DPP (Diabetes Prevention Program) chứng minh việc giảm 5%-7% trọng lượng cơ thể kết hợp tập thể dục 150 phút/tuần giúp giảm đến 58% nguy cơ tiến triển thành bệnh tiểu đường ở người có yếu tố di truyền.

Bố mẹ bị tiểu đường con cái nên tầm soát. Biết trước mình mang cơ địa nguy cơ không phải để lo sợ, mà để bạn chủ động xây dựng lối sống lành mạnh, ăn uống thanh đạm và kiểm tra sức khỏe định kỳ để đẩy lùi nguy cơ khởi phát bệnh.