Đôi mắt và khả năng phản ánh sức khỏe toàn thân

Từ lâu, giới khoa học đã ghi nhận rằng mắt không chỉ phản ánh sức khỏe thị lực mà còn giúp bác sĩ phát hiện nhiều vấn đề sức khỏe không liên quan trực tiếp đến mắt.
Thông qua hệ thống mạch máu trong võng mạc, bác sĩ có thể nhận diện các dấu hiệu của tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và nhiều tình trạng chuyển hóa khác.

Một nghiên cứu mới cho thấy mạch máu võng mạc không chỉ giúp phát hiện sớm rối loạn tim mạch mà còn có thể dự đoán nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tốc độ lão hóa sinh học của một người.

Vì sao võng mạc quan trọng trong đánh giá sức khỏe?

Viêm màng bồ đào – một bệnh lý viêm mắt – có thể là chỉ dấu của bệnh tự miễn. Các mạch máu ở võng mạc cũng cho phép bác sĩ phát hiện tăng huyết áp, tăng cholesterol, bệnh tiểu đường và những dấu hiệu sớm của bệnh tim mạch.

Nghiên cứu mới công bố trên Science Advances chỉ ra rằng những hình ảnh chụp võng mạc có thể dự đoán chính xác tình trạng tim mạch và mức độ lão hóa sinh học.

Nghiên cứu lớn từ hơn 74.000 người tham gia

Các nhà khoa học phân tích hình ảnh võng mạc, dữ liệu di truyền và mẫu máu của hơn 74.000 người từ 4 nghiên cứu lớn:

• Nghiên cứu Dọc về Lão hóa Canada (CLSA)

• GoDARTS (Scotland)

• Ngân hàng Sinh học Vương quốc Anh

• Nghiên cứu PURE tại PHRI

Theo Tiến sĩ Marie Pigeyre (Đại học McMaster, Canada), võng mạc là nơi cho phép quan sát hệ mạch máu nhỏ (vi mạch) của cơ thể hoàn toàn không xâm lấn, phản ánh trực tiếp sức khỏe mạch máu toàn thân.

Nhờ sự hỗ trợ của AI, hình ảnh võng mạc có thể ghi nhận những thay đổi tinh tế liên quan đến viêm, lão hóa và bệnh tim mạch – đồng thời hỗ trợ dự đoán nguy cơ sớm.

Võng mạc đơn giản hơn → nguy cơ tim mạch cao hơn

Kết quả phân tích cho thấy:

• Những người có mạch máu võng mạc đơn giản, ít phân nhánh có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn.

• Họ cũng có dấu hiệu lão hóa sinh học rõ rệt hơn, tình trạng viêm cao hơn và tuổi thọ ngắn hơn.

Điều này chứng minh mức độ phức tạp của mạch máu võng mạc là một dấu ấn sinh học có thể đo lường, phản ánh tình trạng viêm toàn thân và lão hóa mạch máu.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện các protein như MMP12 và thụ thể IgG-Fc IIb có thể liên quan đến những thay đổi của vi mạch và góp phần thúc đẩy lão hóa mạch máu.

Vì sao võng mạc có thể dự đoán nguy cơ tim mạch?

Các chuyên gia đánh giá đây là một nghiên cứu rất giá trị, cho thấy sức mạnh chẩn đoán toàn thân thông qua võng mạc – nơi chứa hệ vi mạch tương tự não và thận.

Khám mắt giãn đồng tử nhiều năm nay đã giúp phát hiện sớm:

• tăng huyết áp

• tiểu đường

• bệnh tim mạch tiềm ẩn

Những nghiên cứu dùng AI có thể xác định tuổi, giới tính hoặc thậm chí đánh giá nguy cơ sa sút trí tuệ chỉ từ ảnh võng mạc.

Tương lai của tầm soát tim mạch bằng ảnh chụp mắt

Nghiên cứu mở ra khả năng ứng dụng rộng rãi ảnh võng mạc như một công cụ tầm soát không xâm lấn, có thể bổ sung cho xét nghiệm máu, X-quang và các phương pháp kiểm tra hiện tại.

Nó vừa mang đến lo lắng vừa tạo ra hy vọng:

• Lo lắng vì độ phức tạp thấp của mạch máu võng mạc liên quan chặt chẽ với nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tuổi thọ ngắn hơn.

• Hy vọng vì mắt có thể trở thành “cửa sổ sớm nhất” để cảnh báo nguy cơ tim mạch và lão hóa sinh học.

Trong tương lai, một lần chụp võng mạc nhanh, không đau có thể giúp phát hiện sớm nguy cơ và từ đó can thiệp lối sống hoặc điều trị phòng ngừa trước khi bệnh tiến triển.

Kết luận

Nghiên cứu GWAS tổng hợp này mở ra một hướng tiếp cận đầy triển vọng trong y học dự phòng.
Bằng cách quan sát võng mạc, chúng ta có thể sớm nhận diện nguy cơ về tim mạch, viêm hệ thống và tốc độ lão hóa – từ đó xây dựng chiến lược chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa.

Bệnh viện An Sinh
(Nguồn tham khảo: MedicalNewsToday)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn