• Các hoạt động thường ngày như cúi người, nâng vật nặng và xoay người có thể gây ra các cơn đau lưng cấp tính, nhưng không gây tổn thương lâu dài.

• Phần lớn những người dễ bị đau lưng cấp tính vẫn có thể tiếp tục vận động an toàn nếu áp dụng các chiến lược đơn giản để kiểm soát cơn đau tạm thời.

• Duy trì hoạt động với nhịp độ phù hợp, tư thế đúng và tăng dần mức độ vận động giúp giảm nguy cơ đau lưng tái phát.

Nếu bạn thường xuyên bị đau lưng dưới – tình trạng ảnh hưởng đến khoảng 2 trong 5 người trưởng thành tại Mỹ – việc lo lắng rằng mọi động tác cúi người, nâng hoặc xoay đều có thể gây tổn thương nghiêm trọng là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới cho thấy những lo ngại này có thể không hoàn toàn chính xác.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng một số chuyển động nhất định có thể làm tăng khả năng xuất hiện cơn đau trong vòng 24 giờ, nhưng những cơn đau ngắn hạn này không dự đoán được nguy cơ suy giảm chức năng lưng sau một năm.

Kết quả này củng cố khuyến cáo lâu nay rằng duy trì vận động nhìn chung có lợi cho đau lưng dưới, ngay cả khi một số chuyển động có thể làm triệu chứng tạm thời nặng hơn.

👉 Thông điệp chính: Một chuyển động có thể khiến lưng bạn đau hôm nay, nhưng không có nghĩa là ngày mai bạn sẽ đau hơn hoặc bị tổn thương lâu dài.

Nâng vật nặng, xoay người hoặc ngồi lâu có làm tăng đau lưng dưới không?

Để tìm hiểu mối liên quan giữa các hoạt động thể chất hằng ngày với cơn đau lưng ngắn hạn (dưới 24 giờ) và tình trạng suy giảm chức năng lâu dài, các nhà nghiên cứu đã theo dõi hơn 400 người vừa đến khoa Khám bệnh vì đau lưng.

• Độ tuổi trung bình: 47 tuổi

• 75% là nam giới

Trong vòng 1 năm, nhóm nghiên cứu thu thập gần 10.000 bảng khảo sát hằng ngày, ghi nhận:

• Việc đau lưng tái phát

• Số giờ dành cho 10 hoạt động phổ biến, bao gồm: cúi người, nâng vật nặng, xoay người, đẩy/kéo, ngồi xổm, ngồi, đứng, đi bộ, leo trèo và bò.

Dữ liệu được phân tích nhằm trả lời hai câu hỏi:

1. Việc dành nhiều thời gian hơn cho các hoạt động này có làm tăng nguy cơ đau lưng trong vòng 24 giờ hay không?

2. Các hoạt động đó có dự đoán được suy giảm chức năng lưng sau 1 năm hay không?

Thiết kế này cho phép đánh giá đồng thời yếu tố kích hoạt ngắn hạn và kết quả lâu dài, điều mà nhiều nghiên cứu trước chưa thực hiện được.

Những động tác làm tăng nguy cơ đau ngắn hạn nhưng không gây suy giảm lâu dài

Nghiên cứu cho thấy một số hoạt động hằng ngày liên quan đến tăng nhẹ nguy cơ bùng phát cơn đau vào ngày hôm sau, bao gồm:

• Cúi người

• Xoay người

• Ngồi xổm

• Đẩy hoặc kéo

• Nâng vật nặng hơn 10 pound

Cụ thể:

• Mỗi 1 giờ cúi người, xoay người hoặc đẩy/kéo làm tăng nguy cơ đau khoảng 6%.

• Mỗi 1 giờ nâng vật nặng hoặc ngồi xổm làm tăng nguy cơ khoảng 5%.

Những kết quả này phù hợp với trải nghiệm thực tế của nhiều người: một số động tác nhất định có thể gây đau ngắn hạn.

Tuy nhiên, không có bằng chứng nào cho thấy các động tác này dẫn đến suy giảm chức năng lưng sau 1 năm.

Các bác sĩ phòng khám nhận định đây là phát hiện tích cực đối với người bị đau lưng mãn tính hoặc tái phát. Điều này cho thấy lưng có thể nhạy cảm với cơn đau nhưng không đồng nghĩa với việc dễ bị tổn thương.

Những cơn đau bùng phát thường phản ánh kích ứng tạm thời, không phải tổn thương cấu trúc hay tiến triển bệnh lý. Vì vậy, vận động có thể gây đau nhưng vẫn được khuyến khích.

Vì sao đau lưng thường tái phát?

Đau lưng tái phát hiếm khi do một nguyên nhân đơn lẻ. Nghiên cứu cho thấy tình trạng này thường xảy ra khi nhiều yếu tố cùng tích tụ.

Các chuyển động hằng ngày, đặc biệt khi:

• Thực hiện với tư thế không đúng

• Dùng lực đột ngột

• Hoặc cường độ vượt quá khả năng chịu đựng

… có thể gây kích ứng cơ, khớp hoặc dây chằng vùng lưng dưới, dẫn đến đau lưng cấp tính.

Các yếu tố khác bao gồm:

• Mệt mỏi cơ, cứng khớp do ngồi lâu hoặc nâng quá sức

• Co thắt hoặc căng cơ quá mức

• Kích thích các khớp liên mấu và dây thần kinh do viêm mô xung quanh

• Kích ứng màng bao cơ do tổn thương vi thể

• Bùng phát các điểm kích hoạt cơ sau căng thẳng hoặc sử dụng quá mức

Ngoài ra, giấc ngủ kém, căng thẳng, thừa cân – béo phì và mức độ hoạt động thấp cũng làm tăng nguy cơ đau lưng.

Hạn chế của nghiên cứu

Các tác giả lưu ý:

• Hoạt động thể chất được người tham gia tự ước lượng, có thể chưa hoàn toàn chính xác.

• Không sử dụng cảm biến chuyển động để đo lường khách quan.

• Đa số người tham gia là nam trung niên, nên kết quả có thể không phản ánh đầy đủ phụ nữ hoặc người trẻ.

Dù vậy, thông điệp tổng thể vẫn nhất quán với hiểu biết hiện tại:
Đau khi vận động thường phản ánh sự nhạy cảm, không phải tổn thương.

Cách phòng ngừa đau lưng tái phát

Các phát hiện này củng cố khuyến cáo nên duy trì hoạt động, điều chỉnh nhịp độ và tăng dần mức vận động, thay vì né tránh hoàn toàn.

Bác sĩ phòng khám khuyến nghị:

• Khởi động và giãn cơ nhẹ trước khi hoạt động

• Điều chỉnh nhịp độ khi cúi người hoặc nâng vật nặng, tránh làm quá nhiều cùng lúc

• Nâng vật đúng tư thế: gập gối, giữ vật gần cơ thể, siết cơ bụng, tránh vặn người

• Tập các hoạt động như đi bộ, bơi lội, pilates để tăng cường cơ bụng, hông và lưng

• Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu, thay đổi tư thế thường xuyên

• Duy trì cân nặng hợp lý để giảm áp lực lên lưng dưới

Bệnh viện An Sinh (Nguồn tham khảo: Everyday Health)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn