Tỷ lệ vòng eo/chiều cao: Chỉ số đơn giản dự đoán nguy cơ tim mạch tốt hơn BMI

Một nghiên cứu mới cho thấy hình dáng cơ thể – cụ thể là tỷ lệ vòng eo so với chiều cao – có thể phản ánh nguy cơ mắc bệnh tim mạch chính xác hơn so với chỉ số BMI truyền thống. Những người có vòng eo lớn hơn tương quan với chiều cao có nhiều khả năng tích tụ canxi trong động mạch vành, ngay cả khi BMI ở mức bình thường.

Những phát hiện này có thể thay đổi cách bác sĩ sàng lọc nguy cơ tim mạch, đồng thời mang đến cho người bệnh một phương pháp tự theo dõi sức khỏe đơn giản tại nhà.

WHtR – Chỉ số dự đoán nguy cơ tim mạch tốt hơn BMI

Theo nghiên cứu đăng trên The Lancet Regional Health, tỷ lệ vòng eo chia chiều cao (waist-to-height ratio – WHtR) phản ánh nguy cơ tim mạch chặt chẽ hơn so với BMI hoặc chỉ số vòng eo.

• WHtR ≥ 0,5 cho thấy nguy cơ tim mạch cao hơn.

• Ngay cả những người có BMI dưới ngưỡng béo phì (BMI < 30) vẫn có nguy cơ nếu WHtR tăng.

Tiến sĩ Marcio Sommer Bittencourt (Đại học Pittsburgh), tác giả chính, khẳng định rằng phụ thuộc vào BMI khiến nhiều trường hợp nguy cơ tim mạch bị bỏ sót. WHtR thể hiện rõ hơn tình trạng chuyển hóa và nguy cơ xơ vữa động mạch.

Tiến sĩ Thiago Bosco Mendes, đồng tác giả, cho biết WHtR đặc biệt hữu ích với nhóm BMI bình thường hoặc thừa cân (BMI 25–29,9), bởi chỉ số này tiếp tục dự báo nguy cơ phát triển xơ cứng động mạch sau 5 năm, ngay cả khi đã điều chỉnh các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, tăng cholesterol hay bệnh tiểu đường.

Dù đơn giản và dễ thực hiện, WHtR vẫn chưa được sử dụng thường quy trong khám sức khỏe. Tuy nhiên, nó hứa hẹn là một công cụ phát hiện nguy cơ tim mạch có giá trị, nhất là ở những người có cân nặng “bình thường” nhưng mỡ bụng cao.

Nghiên cứu: WHtR liên quan mạnh đến tích tụ canxi động mạch vành

Nghiên cứu theo dõi 2.721 người trưởng thành tại São Paulo (Brazil), độ tuổi trung bình 48, trong đó gần 2/3 là nữ. Những người tham gia không có tích tụ canxi động mạch vành (CAC) tại thời điểm ban đầu.

Ba chỉ số được đo: BMI, vòng eo và WHtR.
Sau 5 năm:

• 15% xuất hiện tích tụ canxi.

• Hiện tượng này phổ biến hơn ở nhóm vòng eo lớn.

• WHtR là yếu tố dự báo độc lập, vượt trội hơn BMI hoặc vòng eo đơn lẻ.

Kết quả:

• Người có WHtR ≥ 0,5: 18% xuất hiện CAC

• Người có WHtR < 0,5: 10% xuất hiện CAC

• Mỗi mức tăng WHtR vừa phải khiến nguy cơ tăng khoảng 18%

Tiến sĩ Yu-Ming Ni (Viện Tim mạch MemorialCare, California) nhận định WHtR có thể phản ánh lượng mỡ nội tạng – loại mỡ nguy hiểm nằm sâu trong ổ bụng, liên quan đến viêm, ung thư, tiểu đường và bệnh tim mạch.

Ý nghĩa của BMI và các số đo khác

BMI từ lâu được dùng để ước tính lượng mỡ cơ thể dựa trên chiều cao và cân nặng. Tuy nhiên, BMI không thể phản ánh phân bố mỡ cơ thể, đặc biệt là mỡ nội tạng.

Các chỉ số như vòng eo, tỷ lệ eo/hông và WHtR thường dự đoán nguy cơ sức khỏe chính xác hơn, dù không phải lúc nào cũng được sử dụng trong thực hành lâm sàng.

Với một số người có BMI bình thường nhưng phân bố mỡ không lành mạnh, những chỉ số này mang lại bức tranh chính xác và đầy đủ hơn về nguy cơ bệnh tim.

Dù vậy, các khuyến nghị về lối sống vẫn không thay đổi:
giảm cân, giảm mỡ bụng, ăn ít thực phẩm siêu chế biến và duy trì hoạt động thể chất đều giúp cải thiện cả BMI và WHtR.

Cách tự đo tỷ lệ vòng eo/chiều cao (WHtR)

Bạn có thể kiểm tra WHtR tại nhà chỉ với một thước dây:

1. Chuẩn bị:
– Dùng thước dây mềm, đủ dài.

2. Đo chiều cao:
– Đứng thẳng, không mang giày.
– Ghi lại kết quả (cm hoặc inch).

3. Đo vòng eo:
– Quấn thước quanh bụng trần, ngang rốn.
– Thở ra nhẹ nhàng trước khi đọc số.

4. Tính WHtR:
WHtR = Vòng eo / Chiều cao
(ví dụ: 34 inch ÷ 68 inch = 0,5)

Nguyên tắc vàng:
👉 Vòng eo nên nhỏ hơn một nửa chiều cao.

Bệnh viện An Sinh
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn