Ngưng thở xã hội: Khi cuối tuần làm giấc ngủ của bạn tệ hơn

Một nghiên cứu quốc tế quy mô lớn cho thấy các triệu chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) từ mức độ trung bình đến nặng có nhiều khả năng xuất hiện vào cuối tuần – hiện tượng mà các nhà nghiên cứu gọi là “ngưng thở xã hội”.

Các yếu tố góp phần bao gồm:

• Thức khuya

• Ngủ nướng

• Uống rượu

• Bỏ qua liệu pháp CPAP

Ngay cả khi không mắc OSA, thói quen sinh hoạt không đều đặn vào cuối tuần cũng có thể dẫn đến “lệch múi giờ xã hội”, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Nghiên cứu lớn về “ngưng thở xã hội”

• Dữ liệu từ 70.000 người trên toàn thế giới cho thấy:

  • Nguy cơ mắc OSA từ trung bình đến nặng vào thứ Bảy cao hơn 18% so với thứ Tư.

  • Ngủ nướng trên 45 phút vào cuối tuần làm tăng nguy cơ OSA nặng hơn lên 47%.

Các chuyên gia giải thích: thói quen cuối tuần có thể làm giãn cơ họng, đẩy giấc ngủ vào REM (giai đoạn OSA thường nặng hơn) và gây rối loạn đồng hồ sinh học.

Tại sao ngưng thở khi ngủ nặng hơn vào cuối tuần?

• Thay đổi lịch sinh hoạt khiến giấc ngủ nông, rời rạc.

• Xuất hiện cảm giác uể oải sáng thứ Hai, thèm ngọt, giảm tập trung.

• Ngay cả người không bị OSA cũng cảm nhận rõ “jet lag xã hội”.

Nguy cơ cao hơn ở:

• Nam giới

• Người dưới 60 tuổi

• Người làm việc theo ca, cha mẹ chăm con nhỏ, hoặc ai hay thức khuya dậy sớm.

Ngủ kém kéo dài ảnh hưởng gì?

Ngủ kém, dù chỉ cuối tuần, có thể gây:

• Rối loạn giấc ngủ sâu và REM

• Tăng cân, béo phì (do thay đổi hormone leptin & ghrelin)

• Nguy cơ cao hơn mắc OSA

• Ảnh hưởng tâm trạng, khả năng tập trung và điều hòa cảm xúc

• Giảm sự kiên nhẫn, kiểm soát cảm xúc trong công việc và các mối quan hệ

Cách cải thiện chất lượng giấc ngủ cuối tuần

Các chuyên gia khuyên:

• Duy trì giờ thức dậy đều đặn, kể cả cuối tuần

• Hạn chế ngủ nướng; nếu thiếu ngủ, hãy ngủ trưa ngắn (≤30 phút) thay vì ngủ bù sáng hôm sau

• Khi uống rượu: xen kẽ 1 ly rượu – 1 ly nước để hạn chế mất nước và giãn đường thở

• Ăn tối ít nhất 2–3 giờ trước khi ngủ để tránh trào ngược dạ dày

• Dành thời gian thư giãn, hoạt động nhẹ nhàng vào sáng hôm sau

• Chăm sóc giấc ngủ như một phần của sức khỏe và mối quan hệ, không chỉ vấn đề y tế

Tóm tắt

• “Ngưng thở xã hội” xảy ra khi thói quen cuối tuần (thức khuya, ngủ nướng, uống rượu) làm nặng hơn các triệu chứng OSA.

• Hiện tượng này ảnh hưởng cả đến những người không bị OSA, gây “lệch múi giờ xã hội”.

• Duy trì thói quen ngủ ổn định, hạn chế rượu bia và ngủ bù khoa học giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và sức khỏe lâu dài.

Bệnh viện An Sinh (Nguồn tham khảo: Healthline)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn