Rất nhiều người dựa vào cà phê để nạp năng lượng mỗi ngày, đôi khi là từ rất sớm, trước cả bữa sáng. Nếu bạn đang cố gắng tận dụng tối đa nguồn năng lượng từ tách cà phê, câu hỏi đặt ra là: thời điểm nào uống cà phê mang lại nhiều lợi ích nhất cho sức khỏe và sự tỉnh táo?

Vì sao cà phê giúp bạn tỉnh táo?

Nguồn năng lượng chính từ cà phê đến từ caffeine – một chất kích thích tự nhiên. Caffeine hoạt động bằng cách ngăn chặn adenosine, một chất dẫn truyền thần kinh khiến cơ thể cảm thấy mệt mỏi. Nhờ đó, caffeine giúp tăng mức năng lượng và cải thiện sự tập trung.

Ngoài ra, caffeine còn làm tăng nhẹ dopamine và adrenaline, góp phần tạo cảm giác hưng phấn mà nhiều người trải qua sau khi uống cà phê. Hiệu quả của caffeine rõ rệt đến mức việc sử dụng caffeine uống đã được FDA chấp thuận như một phương pháp giúp phục hồi hoặc tăng sự tỉnh táo ở những người bị mệt mỏi hoặc buồn ngủ.

Một yếu tố quan trọng khác là tính khả dụng sinh học gần 100% của caffeine, nghĩa là cơ thể hấp thụ gần như toàn bộ lượng caffeine trong tách cà phê. Chất này nhanh chóng được phân phối đến não và đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 30 phút đến 2 giờ sau khi uống.

Khi nào là thời điểm tốt nhất để uống cà phê để tăng mức năng lượng?

Nhiều người cho rằng thời điểm tốt nhất là ngay khi thức dậy. Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết đây không phải là thời điểm lý tưởng nhất.

Ngay sau khi bạn thức dậy, nồng độ cortisol – hormone “đánh thức” tự nhiên của cơ thể – đã tăng lên mức cao nhất. Khi cortisol ở mức cao, cơ thể đã được kích hoạt trạng thái tỉnh táo, vì vậy caffeine sẽ kém hiệu quả hơn trong việc ngăn chặn adenosine và tăng cường các chất dẫn truyền thần kinh kích thích như dopamine và norepinephrine.

Vì lý do này, thời điểm tốt nhất để uống cà phê là giữa buổi sáng, khoảng 60–90 phút sau khi thức dậy. Khi đó, nồng độ cortisol bắt đầu giảm dần, và caffeine có thể phát huy hiệu quả tăng năng lượng rõ rệt hơn.

Vì sao cà phê buổi sáng vẫn khiến bạn tỉnh táo?

Nếu bạn có thói quen uống cà phê ngay khi thức dậy và vẫn cảm thấy tỉnh táo hơn, điều này có thể không hoàn toàn đến từ caffeine.

Một nghiên cứu năm 2023 cho thấy việc pha và uống cà phê, cùng với niềm tin rằng cà phê sẽ giúp bạn tỉnh táo, có thể tạo ra hiệu ứng giả dược. Hiệu ứng này giúp tăng mức năng lượng một cách độc lập với tác dụng sinh học thực sự của caffeine.

Cách tối đa hóa năng lượng nhận được từ cà phê

Ngoài việc lựa chọn thời điểm uống phù hợp, các bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị một số chiến lược sau để tăng hiệu quả cung cấp năng lượng của cà phê:

Ăn sáng trước khi uống cà phê

Một bữa sáng cân bằng với protein, chất xơ và chất béo lành mạnh giúp nuôi dưỡng cơ thể, ổn định đường huyết và cung cấp năng lượng bền vững. Khi đó, caffeine sẽ hoạt động hiệu quả hơn.

Hạn chế chất tạo ngọt

Đường tinh luyện được hấp thụ nhanh, gây tăng đột biến đường huyết rồi sụt giảm nhanh, khiến cơ thể mệt mỏi và làm giảm hiệu quả tỉnh táo của caffeine.

Bổ sung protein

Có thể thêm peptide collagen vào cà phê hoặc kết hợp cà phê trong sinh tố protein. Cách này giúp năng lượng ổn định hơn và có thể hạn chế cảm giác bồn chồn ở người nhạy cảm với caffeine.

Cân nhắc cà phê nấm

Một số loại cà phê pha trộn với nấm có thể mang lại lợi ích bổ sung:

• Đông trùng hạ thảo được cho là giúp tăng mức năng lượng.

• Nấm bờm sư tử có liên quan đến việc cải thiện chức năng nhận thức.

Bệnh viện An Sinh (Nguồn tham khảo: Prevention)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn