Troponin là tên gọi của ba loại protein khác nhau có vai trò điều hòa sự co bóp của tim và cơ xương. Nồng độ troponin bình thường trong máu dao động từ 0 đến 0,04 nanogram trên mililit (ng/ml).

Ba loại protein troponin gồm:

• Troponin C: liên kết với canxi, thay đổi hình dạng để kích hoạt co cơ.

• Troponin I: kiểm soát quá trình co cơ.

• Troponin T: liên kết phức hợp troponin với sợi cơ.

Khi tim bị tổn thương – chẳng hạn trong nhồi máu cơ tim – cơ tim sẽ giải phóng troponin I và troponin T vào máu. Vì vậy, nồng độ troponin tăng cao thường cho thấy một người vừa trải qua cơn đau tim (nhồi máu cơ tim).

Xét nghiệm troponin là gì?

Xét nghiệm troponin đo lượng troponin trong máu để tìm dấu hiệu tổn thương tim.

Ở người khỏe mạnh, nồng độ troponin rất thấp. Ngay cả sự gia tăng nhỏ cũng có thể cảnh báo tình trạng tổn thương cơ tim. Nồng độ tăng mạnh và thay đổi theo thời gian (tăng rồi giảm) là dấu hiệu rõ rệt của tổn thương tim cấp tính.

Nồng độ troponin bình thường là bao nhiêu?

Do sự khác biệt giữa các phòng xét nghiệm, mức “bình thường” có thể hơi thay đổi. Tuy nhiên, đa số phòng xét nghiệm sử dụng các ngưỡng sau:

Lưu ý: Một số ít người khỏe mạnh có thể có troponin hơi cao hơn, do đó bác sĩ sẽ dựa thêm triệu chứng, khám lâm sàng và các xét nghiệm khác (điện tâm đồ – ECG).

Ngày nay, nhiều phòng xét nghiệm sử dụng xét nghiệm troponin độ nhạy cao (high sensitivity troponin – hsTn) được FDA phê duyệt từ năm 2017, giúp phát hiện tổn thương tim sớm hơn.

Quy trình xét nghiệm troponin diễn ra như thế nào?

• Bác sĩ hoặc điều dưỡng lấy máu từ tĩnh mạch cánh tay.

• Thời gian thực hiện chỉ dưới 5 phút.

• Bệnh nhân có thể cảm thấy hơi châm chích khi kim vào hoặc rút ra.

• Nếu chóng mặt hoặc khó chịu sau lấy máu, bệnh nhân nên ngồi nghỉ và uống nước.

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ chỉ định lặp lại xét nghiệm sau vài giờ để theo dõi sự thay đổi nồng độ troponin theo thời gian.

Khi nào bác sĩ chỉ định xét nghiệm troponin?

Xét nghiệm troponin được chỉ định chủ yếu để:

• đánh giá xem người bệnh có bị nhồi máu cơ tim hay không,

• theo dõi mức độ tổn thương tim,

• hỗ trợ quyết định điều trị.

Thông thường, xét nghiệm này được thực hiện cùng với:

• khám tầm soát sức khỏe,

• đo điện tâm đồ (ECG),

• xét nghiệm máu khác.

Lưu ý: Troponin tăng cao không phải là chẩn đoán bệnh tim mạch, nhưng là chỉ điểm quan trọng cho thấy có tổn thương cơ tim.

Nguyên nhân khiến nồng độ troponin tăng cao

Troponin tăng cao có thể do bệnh lý tim mạch hoặc không liên quan đến tim:

Nguyên nhân liên quan đến tim

• Nhồi máu cơ tim

• Suy tim

• Viêm cơ tim

• Nhiễm trùng tim

• Tổn thương tim do hóa trị

• Thuyên tắc phổi

• Chấn thương vùng ngực

Nguyên nhân không liên quan đến tim

• Tập luyện gắng sức cường độ cao

• Nhiễm trùng huyết

• Suy thận hoặc bệnh thận mạn

• Sử dụng chất kích thích (cocaine, ma túy)

Điều trị nồng độ troponin tăng cao

Troponin tăng cao là dấu hiệu, không phải là bệnh. Vì vậy, điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây tăng troponin.

Nếu nguyên nhân là nhồi máu cơ tim

Bác sĩ có thể chỉ định các biện pháp:

• Thuốc tiêu sợi huyết (làm tan cục máu đông)

• Nong mạch vành (balloon angioplasty)

• Đặt stent mạch vành

• Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG)

Sau điều trị, nồng độ troponin thường trở về mức bình thường trong 4–10 ngày.

Thay đổi lối sống để phòng ngừa tái phát

• Bỏ hút thuốc

• Giảm cân nếu thừa cân

• Tập thể dục thường xuyên

• Chế độ ăn tốt cho tim mạch (ít muối, ít mỡ bão hòa)

• Kiểm soát các bệnh nền (tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu)

Nếu troponin tăng do nguyên nhân khác (viêm cơ tim, nhiễm trùng, suy thận…), hướng điều trị sẽ điều chỉnh phù hợp với từng bệnh lý.

Tổng kết

• Troponin bình thường: 0 – 0,04 ng/ml.

• Từ 0,40 ng/ml trở lên: nguy cơ cao của nhồi máu cơ tim.

• Troponin tăng cao giúp bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương tim, theo dõi hiệu quả điều trị.

• Điều trị tập trung vào nguyên nhân gây tăng troponin, đặc biệt là xử lý cấp cứu nhồi máu cơ tim.

Bệnh viện An Sinh
(Nguồn tham khảo: MedicalNewsToday)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn