-
Ở người từ 45 tuổi trở lên, virus hợp bào hô hấp (RSV) làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ, đặc biệt trong 30 ngày đầu sau nhiễm bệnh.
-
Nguy cơ tim mạch tương tự cũng được ghi nhận ở người lớn tuổi mắc cúm.
-
Phòng ngừa RSV nặng bằng tiêm vắc-xin có thể giúp giảm nguy cơ các biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Lợi ích của việc tiêm phòng virus hợp bào hô hấp (RSV) có thể vượt xa vai trò bảo vệ khỏi một bệnh hô hấp thông thường.
Một nghiên cứu quy mô lớn với hơn 17.000 người trưởng thành cho thấy, những người từng nhiễm RSV có nguy cơ cao hơn đáng kể mắc nhồi máu cơ tim, đột quỵ và các biến chứng tim mạch đe dọa tính mạng, đặc biệt trong vòng 30 ngày đầu sau khi mắc bệnh, so với những người không nhiễm RSV.
Tác giả chính của nghiên cứu nhận định rằng các kết quả này cho thấy tiêm phòng RSV có thể giúp ngăn ngừa các biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Mối liên hệ giữa RSV và bệnh tim mạch
Mối liên hệ giữa nhiễm RSV và các biến cố tim mạch nghiêm trọng rõ rệt nhất ở những đối tượng sau:
-
Người phải nhập viện vì RSV
-
Người từ 85 tuổi trở lên
-
Người có bệnh tim mạch nền
Các chuyên gia khuyến cáo rằng nếu bạn là người cao tuổi hoặc có bệnh lý nền khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng, việc cân nhắc tiêm phòng RSV là rất cần thiết.
RSV là gì và ảnh hưởng đến tim mạch như thế nào?
Virus hợp bào hô hấp (RSV) là một loại virus phổ biến, lây nhiễm vào mũi, họng, phổi và đường hô hấp. Ở trẻ em và người lớn khỏe mạnh, RSV thường gây triệu chứng nhẹ giống cảm lạnh thông thường.
Tuy nhiên, RSV có thể trở nên nghiêm trọng và thậm chí đe dọa tính mạng ở trẻ sơ sinh, người trên 65 tuổi, người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc mắc bệnh phổi và tim mạch từ trước.
Các bằng chứng ngày càng cho thấy RSV không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây viêm ở nhiều cơ quan khác. Tương tự như COVID-19, nhiễm RSV có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch như:
-
Nhồi máu cơ tim
-
Rối loạn nhịp tim
-
Đột quỵ
-
Huyết khối tắc mạch
Nghiên cứu tập trung vào người trưởng thành từ 45 tuổi trở lên
Để đánh giá mối liên quan giữa RSV và nguy cơ bệnh tim mạch, các nhà nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu từ các cơ sở đăng ký y tế tại Đan Mạch, xác định gần 9.000 người trưởng thành từ 45 tuổi trở lên được chẩn đoán mắc RSV. Nhóm này được so sánh với một nhóm đối chứng tương tự không nhiễm RSV.
Thông tin về việc tiêm vắc-xin RSV không được đưa vào phân tích do tỷ lệ tiêm chủng rất thấp trong giai đoạn nghiên cứu từ năm 2019 đến năm 2024.
Kết quả cho thấy, trong vòng một năm sau khi nhiễm RSV, nhóm bệnh nhân này có thêm gần 5 trường hợp biến cố tim mạch trên mỗi 100 người so với nhóm không nhiễm.
Nguy cơ biến chứng tim mạch cao hơn rõ rệt ở các nhóm:
-
Nhập viện vì RSV: tăng 6,6%
-
Người từ 85–94 tuổi: tăng gần 8%
-
Người có bệnh tim mạch từ trước: tăng 12%
-
Người mắc tiểu đường: tăng 7,5%
Nguy cơ cao nhất tập trung trong 30 ngày đầu sau khi chẩn đoán RSV – thời điểm cơ thể chịu nhiều áp lực sinh lý nhất.
Ở nhóm người trẻ hơn (45–54 tuổi), nguy cơ tăng nhẹ, khoảng 1% đối với các biến cố như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ. Với những người 45 tuổi, khỏe mạnh và chỉ nhiễm RSV nhẹ, các bác sĩ cho rằng không cần quá lo lắng.
RSV và cúm: Mối nguy tương đương với tim mạch
Để xác định liệu RSV hay phản ứng căng thẳng do nhiễm trùng cấp tính là yếu tố chính làm tăng nguy cơ tim mạch, các nhà nghiên cứu đã so sánh người nhiễm RSV với người mắc cúm.
Kết quả cho thấy không có sự khác biệt đáng kể về nguy cơ biến cố tim mạch giữa hai nhóm. Điều này cho thấy mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng có thể quan trọng hơn bản thân loại virus.
Về mặt sinh học, các cơ chế gây nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ khi nhiễm cúm và RSV được cho là tương tự nhau, bao gồm:
-
Khó thở, giảm oxy máu
-
Tăng nhịp tim, sốt
-
Hoạt hóa mạnh hệ miễn dịch
Quá trình viêm này làm tăng tổn thương thành mạch, khiến máu trở nên “đậm đặc” hơn. Các mảng xơ vữa có thể vỡ ra, hình thành cục máu đông, dẫn trực tiếp đến nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Triệu chứng nghiêm trọng của nhiễm RSV ở người lớn
Mặc dù đa số trường hợp RSV có triệu chứng nhẹ và tự khỏi, nhưng ở người lớn có hệ miễn dịch suy yếu, RSV có thể gây:
-
Khó thở
-
Thở khò khè nghiêm trọng
-
Mất phương hướng
-
Sốt cao
-
Viêm phổi
-
Làm nặng thêm các bệnh mạn tính như hen suyễn hoặc COPD
Theo CDC Hoa Kỳ, mỗi năm có khoảng 110.000–180.000 người từ 50 tuổi trở lên phải nhập viện do RSV. Việc tiêm phòng có thể giúp giảm tới 75% nguy cơ nhập viện ở người lớn tuổi.
Những đối tượng nên tiêm vắc-xin RSV
CDC khuyến nghị tiêm vắc-xin RSV cho:
-
Tất cả người lớn từ 75 tuổi trở lên
-
Người từ 50–74 tuổi có nguy cơ cao mắc RSV nặng
Tuy nhiên, nhiều người lớn vẫn chưa biết đến sự tồn tại của vắc-xin RSV dành cho người trưởng thành, tương tự như tình trạng thiếu nhận thức về vắc-xin phòng viêm phổi. Việc tăng cường truyền thông và giáo dục cộng đồng là rất cần thiết.
Một số người cho rằng RSV chỉ là bệnh của trẻ em, trong khi thực tế virus này có thể gây hậu quả nghiêm trọng ở người lớn tuổi.
Kể từ tháng 5/2023, FDA Hoa Kỳ đã phê duyệt ba loại vắc-xin RSV cho người lớn:
-
Arexvy (GSK)
-
Abrysvo (Pfizer)
-
mResvia (Moderna)
Thêm một lý do để tiêm phòng RSV
Các tác giả nghiên cứu thừa nhận rằng đây là nghiên cứu quan sát, cho thấy mối liên hệ chứ chưa khẳng định chắc chắn mối quan hệ nhân quả giữa RSV và biến cố tim mạch. Ngoài ra, dữ liệu chỉ dựa trên dân số Đan Mạch, nên kết quả có thể khác ở các khu vực khác.
Trong tương lai, các nhà nghiên cứu kỳ vọng những phát hiện này sẽ được củng cố bằng các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên với thời gian theo dõi dài hạn.
Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại đã đủ thuyết phục để cung cấp thêm một lý do quan trọng cho việc tiêm phòng RSV, nhằm bảo vệ người lớn tuổi khỏi các biến chứng tim mạch ngắn hạn và dài hạn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Bệnh viện An Sinh (Nguồn tham khảo: Prevention)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn
