Mạch yếu hoặc mất mạch có thể báo hiệu tình trạng cấp cứu y tế, chẳng hạn như sốc tim hoặc ngừng tim. Nếu không được điều trị kịp thời, cả hai tình trạng này đều có thể dẫn đến tử vong.

Một người có thể bị mạch yếu nếu mạch của họ yếu hoặc gặp khó khăn trong việc kiểm tra mạch đúng cách.

Mạch biểu thị số lần động mạch giãn nở và co bóp mỗi phút để đáp ứng với việc tim bơm máu đi khắp cơ thể. Nhịp mạch tương đương với nhịp tim. Điều này có nghĩa là việc đo mạch của một người sẽ đo được nhịp tim của họ.

Khi nào cần tìm kiếm sự trợ giúp của bác sĩ?

Nếu một người có mạch yếu, điều quan trọng là phải đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám và điều trị ngay lập tức. Mạch yếu có thể báo hiệu tình trạng sốc tim, tức tim không thể bơm đủ máu đi khắp cơ thể.

Mạch không bắt được có thể báo hiệu ngừng tim, khi tim ngừng bơm máu đi khắp cơ thể.

Cách đo mạch

Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), những vị trí tốt nhất để kiểm tra mạch gồm:

• Cổ tay

• Động mạch cổ phía dưới mang tai

• Mặt trong khuỷu tay

• Mu bàn chân

Để có kết quả chính xác nhất, đặt ngón tay lên mạch và đếm số nhịp đập trong 60 giây. Tổng số nhịp phản ánh nhịp tim tính theo nhịp mỗi phút (bpm). Nhịp tim điển hình là 60–100 bpm.

Nguyên nhân gây mạch yếu

Mạch yếu hoặc mất mạch có thể xảy ra do sốc tim hoặc ngừng tim.

Nguyên nhân gây sốc tim

Mạch yếu có thể là triệu chứng của một tình trạng nghiêm trọng và có khả năng gây tử vong gọi là sốc tim. Hầu hết các trường hợp xảy ra do nhồi máu cơ tim nghiêm trọng. Các nguyên nhân khác bao gồm:

• Nhiễm virus

• Rối loạn nhịp tim

• Cục máu đông trong phổi

• Suy tim sung huyết tiến triển

• Bệnh van tim

• Viêm nội tâm mạc

• Bóc tách động mạch chủ

Triệu chứng khác của sốc tim

• Nhịp tim nhanh đột ngột

• Huyết áp thấp

• Thở nhanh

• Khó thở cực độ

• Đổ mồ hôi

• Da nhợt nhạt

• Tay chân lạnh

• Tiểu ít hoặc không tiểu

• Mất ý thức

• Triệu chứng nhồi máu cơ tim (nếu do đau tim)

• Lú lẫn

• Sưng

Nguyên nhân gây ngừng tim

Mạch yếu hoặc mất mạch cũng có thể là triệu chứng của ngừng tim, xảy ra khi hệ thống điện tim hoạt động bất thường khiến tim ngừng đập.

Loạn nhịp tim gây ngừng tim gồm:

• Rung thất

• Nhịp nhanh thất

• Tâm thu

• Loạn nhịp tim điện vô mạch

Các nguyên nhân dẫn đến loạn nhịp tim:

• Nồng độ oxy thấp

• Hạ thân nhiệt

• Thuyên tắc phổi

• Nhồi máu cơ tim

• Đột quỵ

Triệu chứng khác của ngừng tim

• Không thở hoặc khó thở

• Ngất xỉu đột ngột

• Mất ý thức

• Không phản ứng với gọi hoặc lắc

Điều trị mạch yếu

Điều trị tùy thuộc nguyên nhân gây ra. Nếu có dấu hiệu sốc tim, nhồi máu cơ tim hoặc ngừng tim, cần gọi cấp cứu ngay.

Chăm sóc khẩn cấp

Trong trường hợp ngừng tim, người bệnh có thể cần hồi sức tim phổi (CPR).

Giai đoạn một: đánh giá

• Kiểm tra phản ứng bằng cách vỗ nhẹ, gọi to

• Kiểm tra hơi thở, chảy máu, dấu hiệu đe dọa tính mạng

• Gọi cấp cứu nếu không phản ứng, thở ngáp cá hoặc không thở

• Đảm bảo hiện trường an toàn

Giai đoạn hai: thực hiện CPR

Ấn ngực

• Đặt hai tay giữa ngực

• Khóa khuỷu tay, thẳng vai

• Ấn sâu ≥ 5 cm

• 100–120 lần/phút

Hô hấp nhân tạo

• Ngửa đầu, nâng cằm

• Bịt mũi, thổi ngạt 2 lần

• Mỗi lần 1 giây, ngực phải phồng

Nếu ngực không phồng, kiểm tra tắc nghẽn đường thở.

Tiếp tục 30 lần ấn ngực + 2 lần thổi ngạt. Dùng máy AED nếu có.

Chăm sóc theo dõi

Cần điều trị tại bệnh viện để tìm nguyên nhân tiềm ẩn và theo dõi sát.

Biến chứng tiềm ẩn của mạch yếu

Tùy nguyên nhân, có thể gặp:

Biến chứng của sốc tim

Theo đánh giá 2023:

• Suy thận

• Rối loạn nhịp tim

• Ngừng tim

• Phình động mạch thất

• Đột quỵ

• Cục máu đông

Tình trạng này có thể gây tử vong.

Biến chứng của ngừng tim

Người bệnh có thể cần thiết bị hỗ trợ thở và tuần hoàn, dẫn đến:

• Tổn thương thần kinh

• Suy tim

• Yếu cơ

• Tổn thương thận

• Cục máu đông

• Nhiễm trùng

• Đột quỵ

• Xuất huyết tiêu hóa

Tiên lượng đối với mạch yếu

Tiên lượng phụ thuộc nguyên nhân.

Sốc tim

• Gần 80% gây tử vong

• Có thể sống nếu điều trị kịp thời

Ngừng tim

Theo CDC, 60–80% tử vong trước viện.

Yếu tố ảnh hưởng:

• Thời gian bắt đầu CPR

• Chất lượng CPR/khử rung

• Chức năng thần kinh sau hồi sức

Ngừng tim thường gây tổn thương não, tiên lượng xấu.

Kết luận

Mạch yếu hoặc mất mạch có thể báo hiệu tình trạng cấp cứu y tế như:

• Sốc tim

• Ngừng tim

Nếu không xử trí khẩn cấp, có thể gây biến chứng nặng hoặc tử vong.

Cần bắt mạch chính xác tại:

• Cổ tay

• Động mạch cổ

• Mặt trong khuỷu tay

• Mu bàn chân

Người xung quanh nên:

✅ Bắt đầu CPR ngay
✅ Gọi cấp cứu
✅ Theo dõi nhịp thở và ý thức

Bệnh viện An Sinh (Nguồn tham khảo: MedicalNewsToday)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn