1. Mức cholesterol mục tiêu cho người trưởng thành

Đối với hầu hết người trưởng thành, mức cholesterol toàn phần và triglyceride lý tưởng thường là 150 mg/dL hoặc thấp hơn. Ngoài ra:

• LDL (cholesterol xấu): ≤ 100 mg/dL

• HDL (cholesterol tốt): ≥ 40 mg/dL ở nam, ≥ 50 mg/dL ở nữ

• Triglyceride: ≤ 150 mg/dL

• Non-HDL cholesterol: ≤ 160 mg/dL

Cholesterol là một dạng chất béo tham gia vào nhiều chức năng quan trọng như cấu tạo tế bào, hormone và axít mật. Cơ thể tự sản xuất cholesterol và cũng hấp thu từ chế độ ăn uống.

Giữ mức cholesterol trong giới hạn cho phép giúp tim và mạch máu khỏe mạnh. Ngược lại, cholesterol cao có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim.

2. Mức cholesterol lý tưởng là gì?

Theo khuyến nghị của Học viện Tim mạch Mỹ (ACC) và Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), người trưởng thành nên đạt các mức cholesterol mục tiêu sau:

Mức cholesterol khỏe mạnh có thể khác nhau tùy:

• Tuổi

• Giới tính khi sinh

• Tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch / tăng lipid máu

• Bệnh nền như tiểu đường, bệnh thận mạn

3. Xét nghiệm cholesterol được thực hiện như thế nào?

Mức cholesterol được đo bằng xét nghiệm bảng lipid (lipid profile).

• Không cần nhịn ăn trước xét nghiệm định kỳ, trừ khi bác sĩ nghi ngờ triglyceride cao hoặc viêm tụy.

• Lấy 0,5–1 mL máu tĩnh mạch.

• Kết quả cho biết nồng độ: LDL, HDL, triglyceride và cholesterol toàn phần.

Ý nghĩa các chỉ số cholesterol

• LDL (xấu): tăng cao → tích tụ mảng bám động mạch, gây xơ vữa, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

• HDL (tốt): giúp loại bỏ cholesterol xấu khỏi máu.

• Triglyceride: chất béo dự trữ năng lượng; mức cao → tăng nguy cơ tim mạch.

• Cholesterol toàn phần: LDL + HDL + 20% triglyceride.

AHA khuyến nghị người ≥ 20 tuổi nên kiểm tra cholesterol mỗi 4–6 năm, hoặc thường xuyên hơn nếu có yếu tố nguy cơ như béo phì, tăng huyết áp hay bệnh tim mạch.

4. Cách giảm cholesterol để bảo vệ sức khỏe tim mạch

Một số người có thể cải thiện cholesterol bằng thay đổi lối sống. Những trường hợp khác có thể cần thuốc theo chỉ định bác sĩ.

4.1. Thay đổi lối sống

Các biện pháp hữu ích gồm:

Chế độ ăn uống

• Tăng cường: rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá béo, đạm nạc.

• Hạn chế: chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, đường bổ sung, muối.

• Có thể áp dụng chế độ ăn DASH hoặc Địa Trung Hải.

Hoạt động thể chất

Hoạt động thường xuyên giúp cải thiện cholesterol. Nên tập:

• 150 phút/tháng vận động vừa sức hoặc

• 75 phút/tuần vận động mạnh.

Duy trì cân nặng hợp lý

Giảm cân bền vững giúp giảm cholesterol và nguy cơ bệnh tim mạch.

Bỏ thuốc lá

Ngừng hút thuốc giúp cải thiện HDL và cholesterol toàn phần, đồng thời ổn định huyết áp, nhịp tim và phục hồi chức năng phổi.

Bác sĩ sẽ tư vấn kế hoạch phù hợp với sức khỏe của bạn, đồng thời theo dõi các yếu tố nguy cơ đi kèm như huyết áp hoặc tiểu đường.

4.2. Khi nào cần dùng thuốc hạ cholesterol?

Theo AHA, bác sĩ có thể kê thuốc nếu bạn:

• Mắc tăng lipid máu gia đình hoặc tiểu đường

• Có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ

• Cholesterol tăng cao dai dẳng dù đã cải thiện lối sống

Các thuốc thường được sử dụng gồm:

• Statin

• Thuốc ức chế hấp thu cholesterol

• Thuốc gắn axít mật

• Thuốc ức chế PCSK9

Bác sĩ sẽ xác định loại thuốc phù hợp và theo dõi hiệu quả điều trị.

5. Vì sao cần kiểm tra và điều chỉnh cholesterol?

Cholesterol tham gia nhiều hoạt động sống, nhưng nếu tăng cao sẽ gây tổn thương tim và mạch máu. Nồng độ cholesterol không kiểm soát có thể làm tăng nguy cơ:

• Nhồi máu cơ tim

• Đột quỵ

• Suy tim

Xét nghiệm máu là phương pháp duy nhất để xác định mức cholesterol. Nếu chỉ số vượt ngưỡng, bác sĩ có thể hướng dẫn thay đổi lối sống, kết hợp thuốc điều trị nhằm giảm nguy cơ biến chứng.

---

Bệnh viện An Sinh (Nguồn tham khảo: Healthline)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn