• Chế độ ăn uống phổ biến này có thể gây ra những rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe tim mạch nếu áp dụng lâu dài.

• Nghiên cứu mới cho thấy chế độ ăn keto có thể liên quan đến các vấn đề tim mạch nghiêm trọng.

• Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng chế độ ăn “giống keto” có liên quan đến mức cholesterol “xấu” cao hơn và nguy cơ mắc các biến cố tim mạch tăng gấp đôi, bao gồm nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

• Các bác sĩ đã đưa ra những phân tích cụ thể về rủi ro tim mạch của chế độ ăn keto.

Nghiên cứu mới về chế độ ăn keto và sức khỏe tim mạch

Chế độ ăn ketogenic, hay còn gọi là keto, đã là chủ đề được thảo luận trong giới y tế suốt nhiều năm qua. Khi chế độ ăn này ngày càng trở nên phổ biến, các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận nhiều tác dụng phụ tiềm ẩn. Một nghiên cứu mới đã chỉ ra mối liên hệ đáng lo ngại giữa chế độ ăn keto và sức khỏe tim mạch.

Nghiên cứu được trình bày tại Phiên họp Khoa học Thường niên của Hội Tim mạch Mỹ, đồng thời diễn ra cùng Đại hội Tim mạch Thế giới, cho thấy chế độ ăn “giống keto” có thể liên quan đến mức cholesterol LDL (“xấu”) cao hơn và nguy cơ mắc các biến cố tim mạch tăng gấp đôi, bao gồm:

• Đau thắt ngực

• Tắc nghẽn động mạch cần đặt stent

• Nhồi máu cơ tim

• Đột quỵ

Thiết kế nghiên cứu và nhóm đối tượng

Các nhà nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ Ngân hàng Sinh học Vương quốc Anh (UK Biobank) và xác định 305 người tham gia có chế độ ăn đáp ứng tiêu chí ít carbohydrate, nhiều chất béo (LCHF) dựa trên báo cáo khẩu phần ăn trong 24 giờ. Nhóm này được so sánh với 1.220 người áp dụng chế độ ăn tiêu chuẩn, tương đồng về độ tuổi và giới tính.

Trong nghiên cứu, chế độ ăn LCHF được định nghĩa là:

• Không quá 25% tổng năng lượng từ carbohydrate

• Hơn 45% tổng năng lượng hằng ngày từ chất béo

Chế độ ăn này được gọi là “giống keto” vì có lượng carbohydrate cao hơn và lượng chất béo thấp hơn so với chế độ ketogenic nghiêm ngặt. Ngược lại, chế độ ăn tiêu chuẩn được định nghĩa là chế độ ăn cân bằng, không đáp ứng các tiêu chí trên.

Kết quả chính của nghiên cứu

So với nhóm ăn chế độ tiêu chuẩn, những người theo chế độ ăn LCHF có:

• Mức cholesterol LDL cao hơn đáng kể

• Nguy cơ cao gấp đôi gặp các biến cố tim mạch nghiêm trọng

Ngay cả sau khi đã điều chỉnh các yếu tố nguy cơ khác như đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì và hút thuốc, nguy cơ tim mạch vẫn gia tăng rõ rệt ở nhóm LCHF.

Cụ thể:

• 9,8% người theo chế độ ăn LCHF gặp một biến cố tim mạch mới

• So với 4,3% ở nhóm ăn chế độ tiêu chuẩn

Điều này cho thấy nguy cơ tim mạch tăng gấp đôi ở nhóm ăn chế độ “giống keto”.

Chế độ ăn keto là gì?

Chế độ ăn ketogenic là chế độ ăn nhiều chất béo, rất ít carbohydrate, nhằm buộc cơ thể chuyển từ sử dụng glucose sang đốt cháy chất béo để tạo năng lượng. Chế độ ăn này thường được áp dụng để giảm cân ngắn hạn.

Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu trước đây đã cho thấy rằng các chế độ ăn nhiều chất béo, ít carbohydrate, đặc biệt có nguồn gốc từ động vật, thường mang lại kết quả bất lợi cho tim mạch so với chế độ ăn giàu carbohydrate từ thực vật. Nghiên cứu mới này tiếp tục củng cố các bằng chứng đó.

Vì sao chế độ ăn keto có thể gây hại cho tim mạch?

Theo các chuyên gia, chế độ ăn keto có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tim mạch thông qua nhiều cơ chế:

Gia tăng tình trạng viêm

Chế độ ăn nhiều chất béo, đặc biệt là thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, có liên quan đến tình trạng viêm mạn tính. Viêm là một yếu tố quan trọng trong sự hình thành và tiến triển của bệnh tim mạch.

Làm tăng cholesterol

Chế độ ăn keto thường bao gồm các thực phẩm có hàm lượng cholesterol cao. Ngoài ra, chế độ ăn nhiều chất béo, ít carbohydrate trong thời gian dài cũng ảnh hưởng tiêu cực đến chuyển hóa lipid. Các bác sĩ nhấn mạnh rằng cholesterol cao là yếu tố hàng đầu dẫn đến nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Tác động đồng thời nhiều yếu tố nguy cơ

Theo các chuyên gia tim mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ liên quan chặt chẽ đến ba yếu tố chính: cholesterol, viêm và TMAO. Chế độ ăn keto có xu hướng làm tăng cả ba yếu tố này, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa trong mạch máu.

Keto có thực sự tốt cho sức khỏe lâu dài?

Mặc dù chế độ ăn keto có thể giúp giảm cân ngắn hạn, việc giảm cân này không đồng nghĩa với việc giảm nguy cơ tim mạch lâu dài. Thực tế, dù huyết áp có thể giảm khi sụt cân, nhưng các yếu tố như cholesterol và viêm vẫn có thể gia tăng.

Các chuyên gia cho rằng chế độ ăn keto dài hạn không phải là giải pháp tối ưu cho sức khỏe tim mạch, do:

• Quá nhiều chất béo

• Quá nhiều cholesterol

• Áp lực chuyển hóa lớn lên cơ thể

Những chế độ ăn được khuyến nghị để duy trì lâu dài bao gồm chế độ ăn Địa Trung Hải và chế độ ăn DASH, vốn giàu thực phẩm có nguồn gốc thực vật và đã được chứng minh lợi ích tim mạch rõ ràng.

Có phải mọi chế độ ăn keto đều giống nhau?

Không phải tất cả các hình thức keto đều mang nguy cơ tim mạch như nhau. Một số biến thể, chẳng hạn keto thuần chay hoặc keto thực vật, có thể mang lại lợi ích khác biệt.

Ví dụ, chế độ ăn keto thuần chay ưu tiên:

• Chất béo từ thực vật

• Dầu ô liu

• Các loại hạt và thực phẩm có nguồn gốc thực vật

Những mô hình này đã được ghi nhận là có thể giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ, cho thấy nguy cơ không chỉ nằm ở “keto” mà còn ở nguồn thực phẩm từ động vật đi kèm.

Lời khuyên từ chuyên gia

Nếu bạn đang cân nhắc áp dụng chế độ ăn keto, điều quan trọng là trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi bắt đầu. Trong nhiều trường hợp, chế độ ăn này có thể gây hại nhiều hơn lợi cho sức khỏe tim mạch, đặc biệt khi áp dụng lâu dài.

Bệnh viện An Sinh (Nguồn tham khảo: Prevention)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn