Triglyceride và cholesterol đều là những chất béo (lipid) cần thiết cho cơ thể khi tồn tại ở mức vừa phải. Một bữa ăn nhiều chất béo có thể làm tăng mức triglyceride tạm thời, tuy nhiên cùng bữa ăn đó khó có khả năng làm thay đổi trực tiếp hoặc ngay lập tức mức cholesterol.

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), nếu tình trạng triglyceride và cholesterol tăng cao kéo dài theo thời gian, nguy cơ mắc bệnh tim mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ sẽ gia tăng đáng kể.

Triglyceride và cholesterol là gì?

Cholesterol và triglyceride thường được gọi chung là “chất béo xấu”, tuy nhiên cơ thể vẫn cần chúng để duy trì hoạt động bình thường.

Cholesterol

Cholesterol tham gia vào:

• Cấu tạo màng tế bào

• Sản xuất hormone như estrogen và testosterone

• Tạo axít mật giúp tiêu hóa chất béo

Do vai trò quan trọng này, gan tự sản xuất toàn bộ lượng cholesterol mà cơ thể cần.

Cholesterol trong thực phẩm được gọi là cholesterol ngoại sinh. Có hai loại chính:

• LDL (cholesterol “xấu”)

• HDL (cholesterol “tốt”)

Cùng với triglyceride, nồng độ LDL và HDL phản ánh tình trạng cholesterol tổng thể của cơ thể.

Triglyceride

Triglyceride là một loại chất béo mà cơ thể tạo ra từ thực phẩm. Một số thực phẩm như bơ và dầu vốn đã chứa triglyceride. Ngoài ra, cơ thể còn chuyển hóa đường, rượu và lượng calo dư thừa thành triglyceride.

Triglyceride được dự trữ dưới dạng mỡ, để sử dụng khi cơ thể cần năng lượng.

Bữa ăn nhiều chất béo ảnh hưởng đến triglyceride như thế nào?

Việc ăn nhiều chất béo có làm triglyceride tăng quá mức hay không phụ thuộc vào nồng độ triglyceride nền của mỗi người. Mức này được xác định bằng xét nghiệm máu.

Phân loại mức triglyceride:

• Bình thường: dưới 150 mg/dL

• Tăng nhẹ: 150 – 199 mg/dL

• Tăng trung bình: 200 – 499 mg/dL

• Tăng nặng: trên 500 mg/dL

Ở người khỏe mạnh, triglyceride thường đạt đỉnh sau 3–4 giờ sau bữa ăn và trở về mức bình thường sau khoảng 6 giờ.

Ngược lại, ở người có triglyceride cao, thời gian trở về mức nền có thể kéo dài 10–12 giờ. Với những trường hợp triglyceride rất cao, chỉ số này có thể không trở về mức ban đầu trong vòng 12 giờ.

Một bữa ăn nhiều chất béo có nguy hiểm không?

Một bữa ăn nhiều chất béo không làm tăng ngay nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Tuy nhiên, về lâu dài, chế độ ăn giàu:

• Chất béo bão hòa

• Đường

• Carbohydrate tinh chế

có thể làm tăng đáng kể nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và các biến chứng tim mạch nghiêm trọng khác.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ rối loạn lipid máu

Ngoài chế độ ăn uống, các yếu tố nguy cơ bao gồm:

• Thừa cân, béo phì

• Hút thuốc lá

• Uống rượu

• Ít vận động

Bên cạnh đó, yếu tố di truyền, tuổi cao và các bệnh mạn tính như:

• Rối loạn chuyển hóa

• Đái tháo đường

• Bệnh tuyến giáp

cũng góp phần làm tăng nguy cơ rối loạn cholesterol và triglyceride.

Làm thế nào để kiểm soát cholesterol và triglyceride?

Để giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ, các chuyên gia khuyến nghị:

• Tuân thủ chế độ ăn uống lành mạnh

• Tập thể dục đều đặn

• Bỏ thuốc lá

Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ khi được chẩn đoán tăng cholesterol hoặc triglyceride. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc điều trị như:

• Statin

• Fibrat

nhằm giúp kiểm soát lipid máu và giảm nguy cơ tim mạch.

Bệnh viện An Sinh (Nguồn tham khảo: Everyday Health)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn