Một phiên bản đột biến mới của virus cúm đang gây ra làn sóng lây nhiễm tại nhiều quốc gia trên thế giới. Đáng chú ý, vắc-xin cúm hiện tại được cho là không có hiệu quả tối ưu trong việc bảo vệ trước biến thể này.

Biến thể mới, được gọi là phân nhánh K, là một phiên bản của virus cúm A H3N2. Các bác sĩ chuyên khoa bệnh truyền nhiễm cảnh báo rằng chủng virus này có thể dẫn đến một mùa cúm nghiêm trọng, tuy nhiên vẫn có những biện pháp giúp giảm nguy cơ lây nhiễm và biến chứng.

Phân nhánh K là gì?

Phân nhánh K là một biến thể mới của virus cúm A H3N2 – chủng cúm đã lưu hành trong nhiều mùa trước. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), virus cúm được chia thành bốn nhóm gồm cúm A, B, C và D. Trong đó, cúm A và cúm B là hai loại gây bệnh cúm theo mùa phổ biến tại Hoa Kỳ.

Virus cúm liên tục đột biến theo thời gian nhằm tăng khả năng tồn tại và lây lan. Chủng cúm A H3N2 hiện nay được ghi nhận có bảy đột biến mới, khác biệt đáng kể so với các chủng lưu hành trước đây.

Đáng lưu ý, những đột biến này cũng chính là các vị trí mà vắc-xin cúm mùa được thiết kế để nhận diện và tạo miễn dịch.

Phân nhánh K đã được phát hiện ở đâu?

Cho đến thời điểm hiện tại, phân nhánh K đã được phát hiện tại Nhật Bản, Vương quốc Anh và Canada, nơi ghi nhận các ca nhiễm có xu hướng nghiêm trọng hơn.

Giới chức y tế tại Vương quốc Anh cảnh báo quốc gia này có thể đang trải qua một trong những “mùa đông tồi tệ nhất từ trước đến nay” do sự lan rộng của phân nhánh K. Tại Canada, các nhà khoa học cũng đã lên tiếng cảnh báo về biến thể cúm này.

Riêng tại Hoa Kỳ, việc xác định sự hiện diện của phân nhánh K gặp nhiều khó khăn do thiếu dữ liệu giám sát cúm trong thời gian chính phủ đóng cửa. Các chuyên gia cho biết họ sẽ dựa vào báo cáo từ CDC để xác định liệu biến thể này đã xuất hiện tại Hoa Kỳ hay chưa.

Triệu chứng của phân nhánh K

Theo CDC, mặc dù phân nhánh K có thể gây bệnh nặng hơn, nhưng các triệu chứng lâm sàng nhìn chung tương tự các chủng cúm khác, bao gồm:

• Sốt hoặc cảm giác sốt

• Ho

• Đau họng

• Sổ mũi hoặc nghẹt mũi

• Đau nhức cơ thể hoặc đau đầu

• Mệt mỏi

• Nôn mửa và tiêu chảy (phổ biến hơn ở trẻ em)

Vắc-xin cúm có bảo vệ được trước phân nhánh K không?

Các chuyên gia cho biết vắc-xin cúm mùa hiện tại vẫn có tác dụng bảo vệ nhất định, nhưng hiệu quả không cao như mong đợi. Nguyên nhân là do chủng cúm A H3N2 trong vắc-xin hiện hành không hoàn toàn tương thích với phân nhánh K.

Sự không tương thích này có thể xảy ra do thời gian sản xuất vắc-xin cúm kéo dài, buộc các nhà sản xuất phải lựa chọn chủng virus từ khá sớm, trước khi mùa cúm bắt đầu.

Theo dữ liệu hiện có:

• Hiệu quả của vắc-xin trong việc ngăn ngừa nhập viện cấp cứu ở người trên 65 tuổi chỉ đạt khoảng 30–40%

• Ở trẻ em từ 2 đến 17 tuổi, hiệu quả có thể lên đến 75%

• Vắc-xin vẫn mang lại lợi ích nhất định trong việc giảm nguy cơ bệnh nặng

Mức độ đáng lo ngại của phân nhánh K

Dữ liệu ban đầu cho thấy phân nhánh K có xu hướng gây bệnh cho nhiều người hơn, trong bối cảnh tỷ lệ tiêm chủng cúm đang giảm. Khi kết hợp các yếu tố này với sự xuất hiện của một biến thể mới, các bác sĩ lo ngại khả năng xảy ra một mùa cúm nghiêm trọng.

Biến thể cúm mới có thể khiến hệ miễn dịch của cơ thể khó nhận diện và chống lại virus hiệu quả. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng vẫn còn quá sớm để dự đoán chính xác mức độ ảnh hưởng của phân nhánh K trong mùa cúm năm nay, bởi các chủng khác như H1N1 và cúm B vẫn tiếp tục lưu hành.

Cách phòng ngừa cúm hiệu quả

Các bác sĩ nhấn mạnh rằng tiêm vắc-xin cúm vẫn là biện pháp được khuyến khích, đặc biệt đối với những người chưa tiêm. Dù hiệu quả không tối ưu, vắc-xin vẫn được kỳ vọng mang lại lợi ích bảo vệ và giảm nguy cơ biến chứng nặng.

Đối với những người có nguy cơ cao mắc cúm nghiêm trọng hoặc mong muốn giảm thiểu tối đa nguy cơ nhiễm bệnh, bác sĩ khuyến cáo:

• Cân nhắc hạn chế đến nơi đông người

• Tránh tụ tập trong không gian kín

• Đeo khẩu trang khi đến các khu vực công cộng

Những biện pháp này có thể giúp tăng thêm một lớp bảo vệ trước nguy cơ nhiễm cúm và các biến chứng liên quan.

Bệnh viện An Sinh (Nguồn tham khảo: Everyday Health)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn