Bạn đã bao giờ thức dậy dưới bầu trời trong xanh vào buổi sáng và cảm thấy tràn đầy năng lượng chưa? Một trong những yếu tố quan trọng tác động đến tâm trạng và mức độ tỉnh táo của bạn chính là ánh sáng xanh cường độ cao từ mặt trời.

Trong các quang phổ ánh sáng khả kiến, ánh sáng xanh có bước sóng ngắn là loại ánh sáng có tác động mạnh mẽ nhất đến đồng hồ sinh học bên trong cơ thể. Cả ánh sáng xanh tự nhiên và ánh sáng xanh nhân tạo đều giúp bạn tỉnh táo, minh mẫn hơn. Tuy nhiên, tiếp xúc quá nhiều ánh sáng xanh, đặc biệt vào buổi tối, có thể khiến cơ thể khó bước vào trạng thái nghỉ ngơi.

Cơ chế ánh sáng xanh tác động đến giấc ngủ

Mắt người không có khả năng chặn ánh sáng xanh, vì vậy phần lớn ánh sáng xanh đi thẳng đến phía sau võng mạc và được não bộ xử lý thành hình ảnh.

Việc tiếp xúc với các màu ánh sáng khác nhau giúp điều hòa chu kỳ ngủ – thức tự nhiên (nhịp sinh học). Tuy nhiên, so với các màu khác, ánh sáng xanh gây ảnh hưởng mạnh nhất vì nó ức chế sản xuất melatonin – hormone giúp cơ thể buồn ngủ và chuẩn bị cho giấc ngủ.

Hệ quả là:

• Bạn ít buồn ngủ hơn vào ban đêm

• Mất nhiều thời gian hơn để đi vào giấc ngủ

• Chất lượng giấc ngủ có thể bị suy giảm

Các nguồn ánh sáng xanh phổ biến

Người Mỹ trung bình dành khoảng 7 giờ mỗi ngày cho các thiết bị điện tử. Đáng chú ý, 9/10 người thừa nhận họ sử dụng thiết bị điện tử ngay trước khi đi ngủ vài đêm mỗi tuần, làm tăng nguy cơ mất ngủ.

Mặc dù ánh sáng từ các thiết bị thường có màu trắng, nhưng thực tế chúng phát ra ánh sáng có bước sóng từ 400–490 nanomet, chính là ánh sáng xanh.

Các nguồn ánh sáng xanh phổ biến trong nhà gồm:

• Tivi

• Điện thoại thông minh

• Máy tính bảng

• Máy chơi game

• Màn hình máy tính

• Bóng đèn huỳnh quang

• Bóng đèn LED (điốt phát quang)

Cách kiểm soát và hạn chế tác động của ánh sáng xanh

Cách đơn giản nhất để giảm tiếp xúc với ánh sáng xanh nhân tạo là tắt các thiết bị điện tử trước khi đi ngủ. Ngoài ra, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau:

• Đeo kính chặn ánh sáng xanh: kính có tròng màu hổ phách hoặc nâu thường mang lại hiệu quả tốt.

• Giảm thời gian sử dụng màn hình từ 2–3 giờ trước khi đi ngủ.

• Giảm độ sáng thiết bị hoặc bật chế độ ban đêm/chế độ tối để chuyển nền sáng sang nền tối.

• Cài đặt ứng dụng lọc ánh sáng xanh trên điện thoại, máy tính bảng và máy tính để giảm lượng ánh sáng xanh đi vào mắt mà không ảnh hưởng nhiều đến khả năng nhìn.

• Thay đổi loại bóng đèn: đèn LED phát ra nhiều ánh sáng xanh hơn đèn huỳnh quang, và cả hai đều phát ra nhiều ánh sáng xanh hơn bóng đèn sợi đốt truyền thống.

• Sử dụng bóng đèn đỏ mờ làm đèn ngủ: ánh sáng đỏ ít ảnh hưởng nhất đến nhịp sinh học.

• Đặt báo thức nhắc nhở trước giờ ngủ khoảng 1 giờ để ngừng sử dụng các thiết bị số.

Bệnh viện An Sinh (Nguồn tham khảo: WebMD)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn