Câu hỏi: Thưa bác sĩ Bệnh viện Đa khoa An Sinh, người nhà tôi đang trong giai đoạn hóa trị ung thư, cơ thể rất mệt mỏi và yếu ớt. Gia đình tôi khuyên ông nên nằm nghỉ ngơi tuyệt đối trên giường để “giữ sức”, nhưng ông lại muốn dậy đi bộ và vận động nhẹ. Xin hỏi bác sĩ người bị ung thư có nên tập thể dục không hay bắt buộc phải nằm nghỉ ngơi tĩnh dưỡng? Tập luyện như thế nào mới an toàn?

Trả lời:

BS.CKII Nguyễn Tôn Ngọc Huỳnh, Trưởng Đơn vị Y học Tái tạo, Bệnh viện Đa khoa An Sinh, cho biết bị ung thư nên tập thể dục hợp lý. Quan niệm người bệnh ung thư phải nằm nghỉ ngơi bất động trên giường để “giữ sức” là một hiểu lầm tai hại. Dưới góc độ y học tái tạo và phục hồi chức năng, việc bất động kéo dài chính là nguyên nhân khiến thể trạng người bệnh suy kiệt và suy giảm miễn dịch nhanh chóng hơn. Trả lời cho câu hỏi “bị ung thư có nên tập thể dục không”, bác sĩ Huỳnh khẳng định vận động vừa phải, theo hướng dẫn của chuyên gia chính là “liều thuốc hỗ trợ điều trị không thể thiếu” nhờ 3 lợi ích cốt lõi:

• Ngăn ngừa teo cơ và cứng khớp: Khi nằm một chỗ quá lâu, các nhóm cơ sẽ bị thoái hóa, khớp xương co cứng và mất dần chức năng vận động. Thể dục nhẹ nhàng giúp duy trì khối lượng cơ bắp, giữ vững sức bền và độ linh hoạt cho hệ vận động.
• Thúc đẩy tuần hoàn và lưu thông khí huyết: Vận động kích thích tim bơm máu hiệu quả hơn, mang oxy và dưỡng chất đi nuôi khắp cơ thể, đặc biệt là tái tưới máu đến các vùng cơ bắp và mô đang bị suy nhược do rối loạn chuyển hóa trong quá trình điều trị.
• Đẩy lùi tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị: Quá trình điều trị ung thư thường gây kiệt sức, mất ngủ và suy sụp tinh thần. Tập luyện điều độ giúp kích thích cơ thể sản sinh endorphin tự nhiên, giải tỏa stress, nâng cao chất lượng giấc ngủ và củng cố hàng rào miễn dịch.

Vận động khoa học giúp người bệnh ung thư cải thiện thể trạng, nâng cao sức đề kháng và giảm đáng kể cảm giác mệt mỏi do hóa trị, xạ trị.

Nguyên tắc tập thể dục an toàn cho người bệnh ung thư

Bên cạnh vấn đề “bị ung thư có nên tập thể dục không?”, BS.CKII Nguyễn Tôn Ngọc Huỳnh còn cho biết một số nguyên tắc an toàn sau:

• Cảnh giác cao với nguy cơ di căn xương: Với những bệnh nhân có khối u đã hoặc có nguy cơ di căn vào xương, cấu trúc xương lúc này rất giòn và dễ tổn thương. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý thực hiện các bài tập nặng, mang vác vật nặng hay vặn xoắn cột sống vì có thể gây gãy xương bệnh lý nguy hiểm.
• Ưu tiên các bộ môn nhẹ nhàng: Nên bắt đầu với đi bộ chậm trên mặt phẳng từ 10-15 phút mỗi ngày, tập các bài tập hít thở sâu, yoga trị liệu phục hồi hoặc giãn cơ tại chỗ tùy theo mức độ dung nạp của cơ thể.
• Lắng nghe phản ứng của cơ thể: Nếu trong lúc tập xuất hiện các triệu chứng bất thường như hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn, khó thở hoặc đau nhói ở bất kỳ vị trí nào, cần ngừng tập ngay và nghỉ ngơi.
• Được bác sĩ thiết kế bài tập cá nhân hóa: Mỗi loại bệnh ung thư, giai đoạn bệnh và phác đồ điều trị đều khác nhau. Bệnh nhân nên tham vấn bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia y học phục hồi chức năng để có giáo án vận động phù hợp nhất với thể trạng của mình.

Đơn vị Y học Tái tạo, Bệnh viện Đa khoa An Sinh luôn đồng hành thiết kế các liệu trình chăm sóc, vận động phù hợp cho từng cá nhân người bệnh.

Bài viết đã giải đáp chi tiết thắc mắc “bị ung thư có nên tập thể dục không?”. Việc vận động đúng cách đóng vai trò vô cùng tích cực trong hành trình điều trị bệnh ung thư. Gia đình và người bệnh có thể đến thăm khám tại Đơn vị Y học Tái tạo, Bệnh viện Đa khoa An Sinh để được BS.CKII Nguyễn Tôn Ngọc Huỳnh trực tiếp đánh giá thể trạng và hướng dẫn lộ trình tập luyện an toàn, tối ưu nhất.