Có nhiều yếu tố đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe tim mạch, bao gồm chế độ ăn uống, vận động thể chất đầy đủ, không hút thuốc và kiểm soát căng thẳng.
Trong đó, chế độ ăn uống là một yếu tố then chốt. Các nghiên cứu trước đây cho thấy thực phẩm giàu chất xơ, axit béo omega-3, chất chống oxy hóa, kali và magiê có thể mang lại lợi ích rõ rệt cho tim và mạch máu.
Một nghiên cứu mới cho thấy polyphenol – nhóm hợp chất tự nhiên có trong nhiều loại thực phẩm – cũng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện sức khỏe tim mạch và sức khỏe tổng thể lâu dài.
Polyphenol là gì và có trong những thực phẩm nào?
Polyphenol là các hợp chất tự nhiên có trong thực vật, nổi bật với đặc tính chống oxy hóa và chống viêm. Chúng có nhiều trong:
-
Quả mọng
-
Cà phê
-
Ca cao
-
Quả óc chó
-
Dầu ô liu
-
Trà
-
Các loại hạt, đậu và ngũ cốc nguyên hạt
Nghiên cứu mới về polyphenol và nguy cơ tim mạch
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí BMC Medicine đã đánh giá mối liên hệ giữa việc tiêu thụ thực phẩm giàu polyphenol và nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Thiết kế nghiên cứu
-
Theo dõi hơn 3.100 người trưởng thành thuộc nhóm nghiên cứu TwinsUK trong hơn 10 năm
-
Người tham gia hoàn thành bảng câu hỏi tần suất tiêu thụ thực phẩm EPIC-Norfolk
-
200 người được thu thập mẫu nước tiểu để đo:
-
Điểm chế độ ăn giàu polyphenol (PPS-D)
-
Dấu hiệu chuyển hóa polyphenol trong nước tiểu (PPS-M)
-
Nguy cơ tim mạch được đánh giá thông qua điểm ASCVD và HeartScore.
Nồng độ polyphenol cao liên quan đến nguy cơ tim mạch thấp hơn
Kết quả cho thấy:
-
Người có nồng độ chất chuyển hóa polyphenol cao hơn trong nước tiểu có:
-
Điểm nguy cơ tim mạch thấp hơn
-
Nồng độ cholesterol HDL (“cholesterol tốt”) cao hơn
-
Điều này cho thấy những người tiêu thụ nhiều polyphenol có xu hướng sở hữu hồ sơ sức khỏe tim mạch thuận lợi hơn.
Do đây là nghiên cứu quan sát, chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả. Tuy nhiên, việc đo lường các chất chuyển hóa trong nước tiểu giúp phản ánh chính xác và khách quan hơn lượng polyphenol tiêu thụ so với chỉ sử dụng bảng câu hỏi.
Polyphenol có thể làm chậm tiến triển bệnh tim mạch theo tuổi
Nghiên cứu cũng ghi nhận rằng:
-
Nguy cơ tim mạch tăng dần theo tuổi ở tất cả mọi người
-
Tuy nhiên, những người tiêu thụ nhiều polyphenol hơn có xu hướng:
-
Nguy cơ tim mạch tăng chậm hơn trong suốt thời gian theo dõi 11 năm
-
Điều này cho thấy chế độ ăn giàu polyphenol có thể giúp duy trì sức khỏe tim mạch tốt hơn khi về già, dù chưa thể kết luận chắc chắn về nguyên nhân – kết quả.
Cơ chế tác động của polyphenol lên tim mạch
Bằng chứng từ nhiều thử nghiệm lâm sàng cho thấy polyphenol có thể:
-
Cải thiện chức năng mạch máu
-
Giảm huyết áp
-
Cải thiện chỉ số lipid máu
Các hợp chất này có thể hoạt động thông qua việc tăng sản xuất oxit nitric, giúp mạch máu giãn nở và hỗ trợ lưu thông máu khỏe mạnh.
Hướng nghiên cứu trong tương lai
Các nhà khoa học dự định tiến hành thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng để đánh giá trực tiếp tác động của chế độ ăn giàu polyphenol lên các chỉ số sức khỏe tim mạch.
Ngoài ra, các công cụ dựa trên dấu ấn sinh học đang được phát triển nhằm đo lường chế độ ăn uống chính xác hơn và hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa polyphenol và sức khỏe lâu dài.
Cách bổ sung thực phẩm giàu polyphenol vào chế độ ăn
Bạn không cần thay đổi hoàn toàn chế độ ăn uống. Những thay đổi nhỏ, nhất quán có thể mang lại lợi ích đáng kể cho tim mạch, não bộ và sức khỏe tổng thể.
Một số gợi ý đơn giản:
-
Thêm quả mọng vào bữa sáng
-
Thêm rau bina hoặc ớt chuông vào các món trứng
-
Cho đậu vào súp
-
Rắc các loại hạt lên salad hoặc dùng làm món ăn nhẹ
-
Chọn trà xanh hoặc trà đen thay cho nước ngọt có đường
-
Sử dụng thảo mộc và gia vị như quế, nghệ, húng quế, kinh giới
-
Chọn trái cây như táo, nho, cam, lê, lựu làm món tráng miệng
Ngay cả một miếng sô cô la đen cùng với một nắm các loại hạt cũng có thể mang lại lợi ích cho tim mạch.
Polyphenol – “phân tử phòng vệ” của tự nhiên
Polyphenol có nghĩa là:
-
“Poly”: nhiều
-
“Phenol”: cấu trúc hóa học vòng thơm
Có thể hiểu polyphenol như những phân tử phòng vệ của tự nhiên – do thực vật tạo ra và con người được hưởng lợi khi tiêu thụ chúng.
Lời khuyên từ chuyên gia
Các bác sĩ khuyến cáo rằng việc trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng sẽ giúp cá nhân hóa lượng polyphenol phù hợp với:
-
Tình trạng sức khỏe hiện tại
-
Lối sống
-
Mức độ hoạt động
-
Nhu cầu dinh dưỡng cá nhân
Bệnh viện An Sinh (Nguồn tham khảo: MedicalNewsToday)
Sức khỏe và hạnh phúc của gia đình bạn


